"Kaç adet delinatör lazım" sorusunun cevabı aralık kararına bağlıdır. Yanlış aralık ya bütçeyi gereksiz şişirir ya da sürücünün sınırı algılamamasına yol açar.
Delinatör aralığı nasıl belirlenir?
Üç faktör belirler: hız, amaç ve görüş açısı.
Sürücü hızlandıkça bakış açısı daralır ve nesneleri daha uzaktan algılaması gerekir. Yüksek hızda seyrek dizilim yeterli olur çünkü sürücü zaten uzağa bakar. Düşük hızda ve yaya alanında sık dizilim gerekir çünkü sınırın fiziksel olarak algılanması istenir.
| Uygulama | Hız | Aralık |
|---|---|---|
| Otopark, yaya alanı sınırı | 0–20 km/s | 1,5–2 m |
| Site içi, servis yolu | 20–30 km/s | 2–3 m |
| Şehir içi şerit ayrımı | 30–50 km/s | 3–4 m |
| Ana arter | 50–70 km/s | 4–6 m |
| Bölünmüş yol, çevre yolu | 70–90 km/s | 6–10 m |
| Otoyol | 90+ km/s | 8–12 m |
Nerede aralık daraltılır?
Belirli noktalarda standart aralıktan sıklaştırma yapılır:
Kavşak ve dönüş başlangıcı — sınırın net algılanması için aralık yarıya indirilir. İlk 10-15 metrede sıkı dizim yapılır.
Refüj başı — ilk üç delinatör 1-1,5 metre aralıkla dizilir, sonra normal aralığa geçilir. Bu, adanın başlangıcını vurgular.
Yaya geçidi yakını — yayanın araç yoluna girmesini engellemek için sıkı dizim gerekir.
Kör nokta ve virajlar — görüş kısıtlıysa aralık daraltılır.
Şerit daraltma geçişi — geçiş bölgesinde aralık kademeli olarak sıklaştırılır, sürücüye daralma sinyali verilir.
Adet hesabı nasıl yapılır?
Formül basit:
Adet = (Uzunluk ÷ Aralık) + 1
Örnekler:
- 100 metrelik şehir içi şerit ayrımı, 3 m aralık → (100 ÷ 3) + 1 = 35 adet
- 60 metrelik otopark sınırı, 2 m aralık → (60 ÷ 2) + 1 = 31 adet
- 500 metrelik çevre yolu ayrımı, 8 m aralık → (500 ÷ 8) + 1 = 64 adet
Kavşak ve dönüş noktalarındaki sıklaştırma için hesaba %10-15 ekleyin.
Ayrıca yedek payı bırakın. Araç çarpması ve hasar kaçınılmazdır; ilk yıl için toplam adedin %5'i kadar yedek stoklamak makul.
Aralık çok geniş olursa ne olur?
Sürücü delinatörleri tek tek nesne olarak algılar, sürekli bir sınır olarak değil. Bu durumda aralardan geçme eğilimi artar — özellikle motosiklet ve dar araçlarda.
Ayrıca gece görünürlük düşer. Farlar aynı anda birkaç delinatörü aydınlatamazsa sürücü hattı takip edemez.
Aralık çok dar olursa ne olur?
Maliyet gereksiz artar. 100 metrelik bir uygulamada 2 metre yerine 4 metre aralık kullanmak adedi 51'den 26'ya indirir — malzeme maliyeti yarıya iner.
Ayrıca çok sık dizim görsel olarak ağır durur ve bakım işçiliğini artırır.
Zincirli sistemde aralık farklı mı?
Evet. Delinatörler zincirle bağlanacaksa aralık zincir boyuna göre belirlenir, genellikle 1,5-2 metre.
Zincir sürekli bir görsel hat oluşturduğu için delinatör aralığı daha geniş tutulabilir gibi görünür, ancak zincirin sarkmaması için 2 metreyi geçmemek gerekir.
Zincirli sistem genellikle yaya yönlendirmesi ve alan sınırlamasında kullanılır, araç trafiğinde değil.
Yükseklik aralığı etkiler mi?
Evet. Uzun delinatör daha uzaktan görülür, dolayısıyla daha geniş aralıkla dizilebilir.
30 cm delinatörle 6 metre aralık kullanılırsa hat algılanmaz. Aynı aralık 100 cm delinatörle sorunsuz çalışır.
Pratik kural: aralık, delinatör boyunun 4-8 katını geçmesin. 75 cm delinatör için 3-6 metre aralık uygundur.
